Hoe ik een lezer opvoedde: naschoolse gewoonten die feitelijk bleven hangen
Ik dacht altijd dat lezen iets was dat mijn kinderen gewoon zouden oppikken, zoals ze het wandelen of ruziemaken over het laatste koekje oppikten. Dat is het niet. Lezen is een gewoonte, en zoals elke gewoonte in ons huis, bleef het pas hangen toen ik er niet langer naar verlangde en eraan begon te bouwen.
We leven in een wereld waar het pad van de minste weerstand voor een vermoeid kind een gloeiende rechthoek is. Ik ben hier niet om schermen te demoniseren; we hebben er genoeg. Maar ik merkte dat als ik het lezen aan het toeval overliet, het toeval altijd verloor van een tablet. Dus heb ik bewust nagedacht over de uren tussen de schoolbel en het avondeten, omdat dat raam na school de plek bleek te zijn waar de gewoonte zich vormde of stilletjes stierf.
Begin met waar ze al van houden
De grootste ontsluiting voor ons was het opgeven van ‘goede’ boeken en het najagen van boeken waar mijn kind al door geobsedeerd was. Voor mijn zoon liep alles via superhelden. Hij wilde geen lieflijk prentenboek over gevoelens; hij wilde weten of Spider-Man de slechterik kon verslaan. Dus kocht ik de strips. Was het literatuur? Nee. Heeft hij stil gezeten en ze van kaft tot kaft gelezen, terwijl hij de woorden uitsprak? Absoluut.
Zodra een kind ontdekt dat boeken datgene bevatten waar hij al over aan het dagdromen is, heb jij het moeilijkste deel gewonnen. Kies een serie die is gekoppeld aan een personage waar ze van houden, en het momentum draagt hen mee. Een stapel van kinderboeken gebouwd rond één favoriete wereld verslaat een plank met ‘belangrijke’ titels die ze nooit zullen openen. Laat interesse, en niet uw idee van verdienste, de eerste paar honderd pagina's bepalen.
Bouw een hoek waarin ze willen zitten
Een vaardigheid als lezen kan niet op zichzelf worden geleerd, en kan zeker niet volledig worden uitbesteed aan een les van twee keer per week. De thuisomgeving doet het meeste stille werk. We veranderden een vergeten hoek van de woonkamer in een leeshoekje, en het veranderde hoe vaak de kinderen zelfstandig naar boeken afdreven.
Er was niet veel voor nodig. Een zacht plekje om te zitten, goed licht van een warme temperatuur leeslamp voor kinderenen een lage plank waar ze de covers daadwerkelijk konden bereiken en zien. Wanneer boeken met de rug naar buiten op een hoge plank worden bewaard, zijn ze onzichtbaar. Als ze op kinderhoogte met hun gezicht naar buiten staan, worden ze gekozen. Een kleine boekenplank voor kinderen dat een kind kan bladeren als een kleine bibliotheek, doet meer voor het lezen dan welke lezing dan ook van mij.
Laat naschoolse leeslessen het gestructureerde deel doen
Er zijn echt goede naschoolse leesprogramma's, en ik ben dankbaar voor de onze. Een gestructureerde les doet dingen waar ik onhandig in ben: het oefenen van de dictie, het ontwarren van idioom en zinsneden, het aanleren van de werking van het uitspreken van een lastig woord. Voor de jongere kinderen leunen de beste lessen vooral op plezier, met geanimeerde karakters, geïllustreerde verhalen, gekke liedjes en rijmpjes waardoor taal eerder een spel dan een werk wordt.
Wat ik echter heb geleerd, is dat de les een aanvulling is en geen vervanging. De leraar behandelt de techniek; Ik zorg voor de dagelijkse blootstelling. De programma's die werkten, behandelden lezen als iets leuks dat de levendige fantasie van een kind prikkelde, en niet als een werkblad om doorheen te malen. Als een ‘leesles’ eigenlijk alleen maar huiswerk onder toezicht is, blijf dan zoeken.
Zorg dat het dagelijkse telt
De gewoonte leeft in de kleine, saaie herhalingen. We lazen samen voor het slapengaan, zelfs op avonden dat ik uitgeput was en in de verleiding kwam om het over te slaan. Ik hield een luisterboeken voor kinderen lange ritten in de auto maken, wat meer telt dan puristen toegeven, omdat het de woordenschat en de liefde voor verhalen vergroot, zelfs als niemand een pagina vasthoudt.
Ik leunde ook op internet, een verrassend rijke bron van gratis leesspelletjes die kleine kinderen naar de fijne kunst van het decoderen van woorden trekken zonder dat het als school voelt. En ik liet ze mij zien lezen. Kinderen absorberen veel meer wat ze ons zien doen dan wat we ze vertellen te doen. Een ouder begraven in een telefoon leert één ding; een ouder met een echt boek leert een ander.
Het lange spel
Lezen kan het beste tot stand komen als het kind relatief jong is, maar 'jong' betekent niet 'vroeg en intens'. Het betekent geduldig, weinig druk en jarenlang consistent. Ik heb veel fouten gemaakt, vooral als ik te hard pushte of hun keuzes beoordeelde. De doorbraken kwamen altijd als ik hun nieuwsgierigheid volgde in plaats van ertegen te vechten.
Als je naar die naschoolse uren zit te staren en je afvraagt hoe je een kind van het scherm en in een boek kunt houden, is mijn eerlijke advies dit: stop met proberen het lezen indrukwekkend te maken, en begin het voor hen gemakkelijk te maken. Voorraad een leeshoekje voor boeken ze leuk vinden, geef ze verhalen over dingen waar ze al van houden, en laat de gewoonte zich van middag tot middag opbouwen. Een goede dagboek voor kinderen lezen om bij te houden wat ze klaar hebben, voegt een beetje trots toe aan de stapel. De mijne zijn nu lezers, en niet één van hen kwam daar omdat ik er een hele klus van maakte.
Klaar om te winkelen? Vergelijk leeslamp voor kinderen in winkels → 📚 Of blader relatie- en datinggidsen in Digitale goederen →
